Kiralık evlerde klima arızalandığında en çok tartışılan konulardan biri “Tamir masrafını kim ödeyecek?” sorusudur. Kiracı mı ev sahibi mi? Bu rehberde, Türk Borçlar Kanunu ve yerleşik mahkeme kararları ışığında klima arıza ve bakım masraflarının kime ait olduğunu açıklıyoruz.
Genel Kural: Kullanıcı Kusuru Kiracıda, Olağan Aşınma Ev Sahibinde
Türk Borçlar Kanunu’nun 317. maddesi uyarınca:
- Kiracı: Malı özenle kullanmak ve kullanım sırasında ortaya çıkan aksaklıkları gidermekle yükümlüdür. Yani klimaya kullanıcı hatası nedeniyle zarar verirse (ör. yanlış kullanım, darbe, filtreleri hiç temizletmeme nedeniyle oluşan arıza), tamir masrafı kiracıya aittir.
- Ev sahibi (kiraya veren): Malın kullanım amacına uygun şekilde kullanılabilir durumda teslim edilmesinden ve olağan aşınma sonucu oluşan arızaların giderilmesinden sorumludur. Yani klimanın normal çalışma ömrü içindeki teknik arızaları (kompresör, gaz kaçağı, elektronik kart) ev sahibine aittir.
Klima Arıza Türlerine Göre Sorumluluk
Kiracıya Ait Olan Durumlar
- Kullanıcı hatası: Uzaktan kumandayı suya düşürme, cihaza darbe
- Filtrelerin aylarca temizlenmemesi nedeniyle oluşan tıkanma ve arıza
- Klima üzerinde yetkisiz müdahale (kapağını açıp parça değiştirme)
- Kiracı tarafından yaptırılan dekorasyon sırasında cihaza zarar verilmesi
Ev Sahibine Ait Olan Durumlar
- Kompresör arızası (normal kullanımda)
- Gaz kaçağı veya gaz eksikliği
- Elektronik kart arızası
- Fan motoru, sensör gibi teknik parça arızaları
- Normal aşınma nedeniyle verim kaybı
Klima Bakım Masrafı Kime Ait?
Klima bakımı konusunda uygulama şöyledir:
- Periyodik bakım (filtre temizliği, yıllık kontrol): Genellikle kiracı tarafından yapılır — çünkü kullanıcı olarak cihazın verimli çalışmasını sağlamak kiracının özen borcudur. Ancak sözleşmede aksine hüküm yoksa bu esnek bir alandır.
- Kapsamlı bakım (gaz dolumu, derin temizlik): Cihazın ömrünü uzatan ve mülk sahibine değer katan bir işlem olduğundan, mahkemeler çoğunlukla ev sahibi ile paylaşılmasına veya tamamının ev sahibine ait olmasına karar verir.
Pratik öneri: Kira sözleşmesine “klima bakım ve tamir giderleri” maddesi eklemek en sağlıklısıdır — böylece tartışmaların önüne geçilir.
Mahkeme Kararları Ne Diyor?
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre:
- Klima, evin demirbaşı olarak kabul edilir (kiracının getirdiği değil, evde mevcut ise)
- Demirbaşların olağan aşınma ve teknik arızaları kiraya veren tarafından giderilir
- Kiracı, olağan kullanımdan kaynaklanan arızalardan sorumlu tutulamaz
- Ancak kiracı, arızayı bildirmekle yükümlüdür — bildirmediği takdirde doğan zarardan sorumlu olabilir
Kiralık Evde Klima Varken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Taşınma anında klima durumunu belgeleyin — fotoğraf ve video çekin
- Arızayı hemen yazılı bildirin (WhatsApp/e-posta mesajı yeterli)
- Sözleşmeye bakım maddesi ekletin
- Yetkisiz servise müdahale ettirmeyin — garanti ve sorumluluk açısından yetkili servis kullanın
- Klima eskiyse (10+ yaş), değişim talebini yazılı yapın
Klima Değişimi Gerekirse Kim Öder?
Klima tamir edilemeyecek durumdaysa (ekonomik ömrünü doldurduysa):
- Eski klimanın değişimi ev sahibine aittir (olağan aşınma sonucu)
- Ancak kiracı klimayı kendisi taktırdıysa ve kira sözleşmesinde “çıkan eklentiler” hükmü varsa, taşınırken klimayı söküp götürebilir veya bedelini talep edebilir
- Kiracının taktırdığı klima, sözleşmede aksine hüküm yoksa evin eklentisi sayılabilir
Sık Sorulan Sorular
Klima arızasını ev sahibine bildirmezsem ne olur?
Arızayı zamanında bildirmezseniz, gecikme nedeniyle arıza büyürse oluşan ek zarardan sorumlu tutulabilirsiniz. Arızayı yazılı ve derhal bildirin.
Klima filtresini temizletmeyen kiracı masrafı öder mi?
Filtre tıkanıklığı nedeniyle kompresör yanarsa, mahkemeler bunu kullanıcı ihmali olarak değerlendirebilir ve masrafı kiracıya yükleyebilir. Filtre bakımı ihmal edilmemelidir.
Klima gazı eksildi, dolum ücretini kim öder?
Gaz kaçağı normal aşınma veya montaj hatası sonucuysa ev sahibi öder. Ancak kaçağın kullanıcı hatasından kaynaklandığı kanıtlanırsa kiracıya ait olabilir.
Ev sahibi klima tamirini yaptırmıyor, ne yapmalıyım?
Yazılı bildirime rağmen tamir yapılmazsa, kiracı masrafı kendisi yaptırıp belgelerle ev sahibinden talep edebilir veya kira bedelinden mahsup edebilir (yasal süreçle). Bu konuda hukuki destek almanız önerilir.
Klima bakım ücreti kiradan düşülebilir mi?
Kapsamlı bakımı kiracı yaptırdıysa ve sözleşmede aksine hüküm yoksa, belgeli masraflar mahkemelerce ev sahibinden tahsil edilebilir veya kira bedelinden mahsup edilebilir.
Kiralık evde klima takılabilir mi?
Ev sahibinin yazılı izniyle takılabilir. İzinsiz takılan klima için ev sahibi sökülmesini isteyebilir veya sözleşme sonunda tazminat talep edebilir.
Klima arızalarında hızlı ve güvenilir çözüm için uzman servisimiz devreye girer. Tamir, bakım ve gaz dolumu hizmetlerimiz için +90 505 285 11 66 numaralı hattımızı arayabilirsiniz.